Από: Δαμιανός Αθανασίου
• Νέα στοιχεία της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες αποτυπώνουν με αριθμούς το μεταναστευτικό βάρος που φέρουν τα νησιά των Δωδεκανήσων, με Κω και Λέρο να πρωταγωνιστούν
Τα Δωδεκάνησα παραμένουν στον σκληρό πυρήνα των θαλάσσιων αφίξεων προσφύγων και αιτούντων άσυλο στην Ελλάδα. Σύμφωνα με το τελευταίο δελτίο της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR), το οποίο δημοσιεύτηκε στις 26 Μαρτίου 2026 και καλύπτει τους μήνες Ιανουάριο και Φεβρουάριο, η νησιωτική αυτή περιοχή απορρόφησε το 17% του συνόλου των θαλάσσιων εισόδων στη χώρα από την αρχή του έτους, με τις αφίξεις να αντιστοιχούν σε 368 άτομα επί συνόλου 2.156 που έφτασαν στην Ελλάδα.
Λέσβος πρώτη, Δωδεκάνησα τρίτα
Στη γεωγραφία των αφίξεων, η Λέσβος διατηρεί την πρωτοκαθεδρία με 32% των εισόδων (683 άτομα), ενώ ακολουθεί η περιοχή της Κρήτης με 23% (487 άτομα). Τα Δωδεκάνησα έρχονται τρίτα με 17%, αφήνοντας πίσω τη Χίο με 12% (257 άτομα) και τη Σάμο με 11% (244 άτομα).
Ένα επιπλέον 5% κατεγράφη σε άλλα νησιά.
Το εύρημα αυτό αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα αν ληφθεί υπόψη ότι οι αφίξεις στα Δωδεκάνησα υπερβαίνουν εκείνες σε ιστορικά «βαρύτερα» σημεία όπως η Χίος και η Σάμος, νησιά που για χρόνια βρίσκονταν στην πρώτη γραμμή της μεταναστευτικής κρίσης.
Δραματική μείωση σε σχέση με πέρυσι
Το εντυπωσιακότερο στοιχείο του δελτίου δεν είναι τόσο η γεωγραφική κατανομή, αλλά το συνολικό μέγεθος των αφίξεων. Σύμφωνα με τα στοιχεία που συγκεντρώνει η UNHCR από την Ελληνική Αστυνομία και το Λιμενικό Σώμα, οι θαλάσσιες αφίξεις στην Ελλάδα για τους δύο πρώτους μήνες του 2026 έχουν μειωθεί κατά 61% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Σε απόλυτους αριθμούς, τον Ιανουάριο έφτασαν 1.222 άτομα, ενώ τον Φεβρουάριο ο αριθμός υποχώρησε σε 934, σχεδόν μία στις τρεις αφίξεις λιγότερο σε διάστημα μόλις 30 ημερών.
Η πτωτική αυτή τάση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο σε σχέση με τα ιστορικά δεδομένα: το 2019 είχαν φτάσει στη χώρα 59.726 άτομα, ενώ το 2025 ο αριθμός ανήλθε σε 41.696. Το 2026 ξεκινά με σαφώς χαμηλότερο ρυθμό, αν και τα δεδομένα δεν καλύπτουν ακόμη το σύνολο του έτους.
Αφγανοί, Σουδανοί και Υεμενίτες στην κορυφή
Ως προς τις εθνικότητες, στην κορυφή βρίσκονται οι πολίτες του Αφγανιστάν, που αντιπροσωπεύουν το 31% των αφίξεων (666 άτομα), ακολουθούμενοι από Σουδανούς με 18% (397 άτομα), Υεμενίτες με 9% (185 άτομα), Αιγύπτιους με 7% (158 άτομα) και Σομαλούς με 6% (119 άτομα). Το υπόλοιπο 29% (631 άτομα) προέρχεται από διάφορες άλλες χώρες.
Ιδιαίτερο δημογραφικό χαρακτηριστικό αποτελεί το γεγονός ότι το 21% των αφίξεων αφορά παιδιά, ποσοστό παρόμοιο με εκείνο του 2024.
Από αυτά, το 23% χαρακτηρίστηκε κατά την άφιξη ως ασυνόδευτο ή χωρισμένο από την οικογένειά του, με κύριες χώρες προέλευσης την Αίγυπτο, το Σουδάν, το Αφγανιστάν και τη Σομαλία.
Οι άνδρες αντιπροσωπεύουν το 62% του συνόλου και οι γυναίκες το 17%.
Το προφίλ των αφίξεων ανά νησί
Τα στοιχεία της UNHCR αναλύουν και τη σχέση εθνικότητας με σημείο εισόδου, αποκαλύπτοντας ευδιάκριτα μοτίβα. Στα Δωδεκάνησα, όπου η Κως και η Λέρος συγκεντρώνουν τις περισσότερες αφίξεις, κυριαρχεί η παρουσία από Σομαλία και Αίγυπτο. Η Λέσβος δέχεται κυρίως Αφγανούς, η Σάμος σχεδόν αποκλειστικά Αιγύπτιους (97%), ενώ στην Κρήτη το μεγαλύτερο ποσοστό αφορά πολίτες από Σουδάν και Υεμένη.
Η εικόνα αυτή υποδηλώνει ότι τα δίκτυα διακίνησης ακολουθούν διαφοροποιημένες διαδρομές ανάλογα με τη χώρα αφετηρίας, με τα Δωδεκάνησα να λειτουργούν ως προτιμώμενο πέρασμα για ορισμένες εθνικότητες λόγω της γεωγραφικής τους εγγύτητας με την τουρκική ακτογραμμή.
Δωδεκάνησα: μια περιοχή με διαρκές μεταναστευτικό αποτύπωμα
Η σταθερή παρουσία των Δωδεκανήσων στα υψηλότερα κλιμάκια των αφίξεων δεν αποτελεί φαινόμενο των τελευταίων μηνών. Τα νησιά, και κυρίως η Κως, εισήλθαν δυναμικά στο μεταναστευτικό χάρτη από τα μέσα της δεκαετίας του 2010, όταν η μεγάλη κρίση αφίξεων ανέδειξε τη στρατηγική θέση της περιοχής ως πρώτη ευρωπαϊκή γη για χιλιάδες ανθρώπους που διέσχιζαν το Αιγαίο.
Από τότε, οι αριθμοί κυμαίνονται ανάλογα με τις ευρύτερες γεωπολιτικές εξελίξεις και τις συνθήκες στις χώρες προέλευσης, διατηρώντας όμως τα Δωδεκάνησα σε μια θέση που απαιτεί συνεχή διαχειριστική παρουσία.